Podobnie, jak w świecie realnym, tak i w przestrzeni wirtualnej grupy osób organizują się, aby wspólnie realizować rozmaite przedsięwzięcia, mające dużą wartość społeczną. 

 

 

Działania społeczności w sieci, łączenie działań w świecie realnym i wirtualnym

Marzena Kacprowicz, Fundacja Dobra Sieć

 

 

 

Podobnie, jak w świecie realnym, tak i w przestrzeni wirtualnej grupy osób organizują się, aby wspólnie realizować rozmaite przedsięwzięcia, mające dużą wartość społeczną. Czym są społeczności internetowe? Czy mają coś wspólnego z portalami społecznościowymi? I jak mogą wesprzeć lokalne projekty społeczne?

 

Tłum vs. społeczność

 

Z Internetu korzysta w Polsce ponad 70% społeczeństwa[1]. Są to osoby reprezentujące różne grupy wiekowe i społeczne, posiadające różnorodne zainteresowania i umiejętności, mieszkające na wsiach i w ośrodkach miejskich. W odniesieniu do internautów często używa się terminu „tłum" (ang. crowd), który ma podkreślić ich dużą liczbę, anonimowość, ale także różnorodność ich kompetencji i umiejętności. Od terminu tego powstał m.in. crowdsourcing - korzystanie z wiedzy tłumu w celu rozwiązania problemu lub znalezienia innowacyjnego pomysłu, czy crowdfunding – model finansowania pomysłów, w którym środki finansowe uzyskiwane są od dużej, rozproszonej grupy osób. Często zdarza się jednak, że w „tłumie” zaczynają tworzyć się tradycyjne więzi społeczne – internautów łączy już nie tylko sam fakt korzystania z Internetu, ale coś więcej – np. wspólne wartości, czy cel działania. Wtedy mówić możemy o społecznościach internetowych.

 

Społeczność internetowa działa społecznie!

 

Działaniom społecznościowym podejmowanym w Sieci sprzyja rozwój technologii Web 2.0, umożliwiającej nie tylko przeglądanie serwisów internetowych w poszukiwaniu informacji, lecz także wchodzenie w interakcje – dodawanie komentarzy, tworzenie własnych treści i aplikacji. Internet wprowadził rewolucję komunikacyjną – pozwolił na niemal niczym nieograniczony dostęp do kapitału ludzkiego i społecznego, pokonujący bariery miejsca i czasu. W dobie powszechnego dostępu do Internetu każdy, bez względu na wiek, płeć, miejsce zamieszkania, czy zasobność portfela, może znaleźć odpowiedź na nurtujące go pytanie, uzyskać poradę lub wsparcie w trudnej sytuacji, albo nawiązać kontakt z osobami, z którymi łączą go wspólne zainteresowania, ta sama wrażliwość społeczna, czy problem, który chce rozwiązać.

Społeczności mogą korzystać z wielu narzędzi, ułatwiających działanie on-line. Od portali społecznościowych, na których tworzą grupy dyskusyjne, przez narzędzia do zdalnego zarządzania projektem, po specjalnie zaprojektowane platformy, poprzez które mogą wymieniać się doświadczeniem, uczyć i – dodatkowo – być wspieranym i motywowanym przez moderatora (jak na platformie grywalizacyjnej opracowanej dla potrzeb programu Wolontariat Rodzinny[2]).

 

 

Pomysłów na działania społeczne prowadzone w sieci jest mnóstwo! Niektóre organizowane są oddolnie, w sposób niesformalizowany. Inne – przez organizacje pozarządowe, czy instytucje. Jeśli działania te podejmowane są przez społeczności w sposób dobrowolny i bez oczekiwania wynagrodzenia, nazywamy je e-wolontariatem. 

 

Wyróżnić wśród nich możemy m.in.:


  • E-dobroczynność – internetowe zbiórki, np. darów rzeczowych.

LudzieSerca.pl

Społeczność e-wolontariuszy, którzy we wszechstronny sposób pomagają rodzicom chorych dzieci m.in. poprzez organizowanie pomocy finansowej i rzeczowej (paczki żywnościowe, wyprawki szkolne, odzież), w komunikowaniu się z klinikami w Polsce i na świecie, w tłumaczeniu dokumentów, tworzeniu apeli, plakatów i ulotek, kontakcie z mediami, a także rozpowszechnianiu informacji na temat pomocy. Strona projektu: http://ludzieserca.pl/

 

  • Dziennikarstwo obywatelskie – wolontariackie tworzenie różnych rodzajów mediów.

Dziemiany.net

Lokalny portal informacyjny, stworzony przez mieszkańców kaszubskiego miasteczka.

 

  • E-learning - edukacja z wykorzystaniem sieci komputerowych i Internetu.

Uniwersytet Dzieci

Społeczność rodziców, dzieci, wolontariuszy, nauczycieli oraz pracowników Uniwersytetu Dzieci, którzy wspólnie tworzą przestrzeń przyjaznej edukacji – tworzą artykuły, krzyżówki, labirynty naukowe, puzzle, galerie zdjęć, a także wirtualne kluby zainteresowań. Strona projektu: http://www.uniwersytetdzieci.pl/

 

  • Gromadzenie wiedzy - budowanie zasobów wspólnej wiedzy: encyklopedii, repozytoriów danych, portali tematycznych, blogów i innych.

Wikipedia.org

Społeczność encyklopedystów – pasjonatów z całego świata, tworzących największą, wielojęzyczną encyklopedię działającą na zasadzie otwartej treści. Wikipedię mogą tworzyć wszyscy bez wyjątku internauci, którzy zaakceptują podstawowe zasady panujące w tym projekcie. Strona projektu: http://www.wikipedia.org/.

 

  • Mapowanie - społecznościowe tworzenie map obrazujących dany problem, zjawisko lub obiekty.

Otwarte Zabytki

Ogólnopolska społeczność tworząca otwarty katalog zabytków, poprzez uzupełnianie informacji o zabytkach na stronie http://www.otwartezabytki.pl/.

 

  • Pomoc samopomoc - inicjatywy, których celem jest niesienie wsparcia za pośrednictwem Internetu: dzielenie się wiedzą, doświadczeniem, uwagą i czasem.

Amazonki.net

Społeczność osób dotkniętych rakiem piersi i ich rodzin. Wspólnie tworzą serwis, który w przystępny sposób przedstawia zagadnienia związane z rakiem piersi. Funkcjonuje przy nim forum – grupa samopomocowa, której członkinie dzielą się swoimi doświadczeniami związanymi z wykrywaniem, leczeniem i rehabilitacją, edukacją i powrotem do życia rodzinnego, społecznego oraz zawodowego. Forumowicze wspierają się też nawzajem, kiedy choroba powraca, często wypełniając lukę niedoinformowania między pacjentem a lekarzem. Strona projektu: http://amazonki.net/.

Sukcesy wyżej wymienionych projektów są dowodem na to, że działania podejmowane za pośrednictwem Internetu wcale nie są „wirtualne”. Wręcz przeciwnie – mają realny, pozytywny wpływ na rzeczywistość!  

 

Jak nawiązać współpracę ze społecznościami internetowymi?

 

Każdy, nawet najmniejszy, lokalny projekt społeczny może w Internecie znaleźć sprzymierzeńców i chętnych do pomocy wolontariuszy. Społeczności mogą wesprzeć projekt komunikacyjnie – np. udostępniając o nim informacje w swoich sieciach lub kontaktując się z mediami, albo operacyjnie – e-wolontariacko (czyli za pośrednictwem Internetu) wykonując takie zadania, jak pozostali członkowie zespołu projektowego. Dlatego warto nawiązać z nimi współpracę! Jak to zrobić?

 

  1. Stwórz wizytówkę projektu. Może to być osobny serwis internetowy, albo strona na portalu społecznościowym. Ważne, aby było to miejsce, w którym wszystkie zainteresowane osoby znajdą niezbędne informacje o projekcie (w tym zachętę do przyłączenia się!) i dane kontaktowe do organizatorów. Pamiętaj, że do niektórych grup społecznych najłatwiej dotrzeć właśnie w ten sposób (np. do młodzieży, do osób niepełnosprawnych, czy do rodziców opiekujących się dziećmi w domu).

  2. Zastanów się, w jakich działaniach społeczność może wesprzeć twój projekt. Stwórz ofertę – zaproszenie do współpracy, zawierające konkretny opis zadań. Pamiętaj o entuzjazmie! Krótko opowiedz, dlaczego ten projekt jest ważny i co chcecie przez niego osiągnąć oraz zaraź swoją pasją! Jeśli masz problem z przelaniem myśli na papier, możesz też przygotować krótki filmik, w którym wszystko to opowiesz.

  3. Opracuj system motywacyjny. Przez to, że wolontariusze działający on-line często nie mają okazji spotkania się z organizatorem projektu twarzą w twarz, mogą odczuwać spadek motywacji do działania. Dlatego bardzo ważne jest udzielanie wolontariuszom informacji zwrotnej, informowanie, co dzieje się w projekcie, co udało się zrobić i jaki wpływ miało na to ich zaangażowanie. Pomocna może tu być grywalizacja (ang. gamification) – zaprojektowanie dla wolontariuszy pewnego rodzaju gry – narracji, która pomoże im zrozumieć cel projektu, jego poszczególne etapy i poprzez wykorzystanie niektórych mechanizmów znanych z gier (np. zdobywanie punktów za wykonane zadanie lub wchodzenie na kolejne etapy „wtajemniczenia”) będzie motywowała ich do dalszego działania.

  4. Wybierz kanały komunikacji. Kto jest odbiorcą twojego projektu? Zastanów się, jakie osoby/ organizacje/ instytucje mogą pomóc ci do nich dotrzeć. Zastanów się, w jakich miejscach w Sieci znajdziesz swoich potencjalnych wolontariuszy i społeczności, które mogą cię wesprzeć.

  5. Współpracuj! Kiedy znajdziesz już odpowiednie grono osób i rozpoczniesz współpracę, pamiętaj, aby na bieżąco informować, co dzieje się w projekcie: umieszczaj w Sieci zdjęcia, twórz informacje prasowe, bądź w stałym kontakcie ze społecznością.

 


Więcej informacji o współpracy ze społecznościami internetowymi (m.in. przykłady projektów, scenariusze działań i narzędzia do współpracy on-line) znajdziesz w „Podręczniku e-wolontariatu” na stronie www.e-wolontariat.pl.

 


[1] GUS, Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2013 r., Warszawa 2013

[2] http://wolontariatrodzinny.pl/

 

***

 

Marzena Kacprowicz, z wykształcenia polityk społeczny, z pasji promotorka nowych technologii jako narzędzia wspierającego zmienianie świata na lepsze. Od 2011 roku związana z Fundacją Dobra Sieć, w której pełni funkcję członka zarządu ds. programowych oraz opiekuje się programem e-wolontariatu. Koordynowała m.in. międzynarodowy konkurs grantowy ‘Discover e-volunteering’ oraz ‘Hackathon dla e-wolontariatu’, organizowany w 2013 r. Prowadzi szkolenia dla organizacji pozarządowych, instytucji i aktywistów z zakresu m.in. (e-)wolontariatu, zintegrowanej animacji społecznej, bezpiecznej współpracy on-line. Współautorka pierwszego w Polsce „Podręcznika e-wolontariatu”.

Ta strona używa Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania - przeczytaj naszą politykę prywatności. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie. Zgadzam się